အကြဉ်ခံနိုင်ငံရေးသမား

★ နိုင်ငံရေးသမားတွေ သရုပ်ခွဲကြည့်လိုက်တဲ့အခါ၊ ကျနော် မြင်လိုက်ရတဲ့ အမျိုးအစားတချို့ကို ထုတ်နှုတ် တင်ပြချင်ပါတယ်။ မြန်မာ့သမိုင်းဖြတ်သန်းမှုနဲ့အတူ ဖြစ်တည်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေဟာ ဘယ်လို ဘယ်ပုံမျိုး တွေ့မြင်ရသလဲဆိုတာ၊ ပုဂ္ဂလပညတ်သဘောနဲ့ ပိုင်းခြားနားလည်ကြည့်မိတယ်။ (၁) ကိုလိုနီခေတ်၊ အမျိုးသားလွတ်မြောက်ရေးကြိုးပမ်းမှုကာလမှာ တွေ့ခဲ့ရတဲ့ နိုင်ငံရေးသမား အားလုံး လိုလို ဟာ၊ မျိုးချစ်စိတ်အခံအပေါ်မှာ အခြေတည်ပြီး ဖြစ်တည်လာတဲ့ နိုင်ငံရေးသမားတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ မျိုးချစ်...

ပြည်သူနဲ့ တန်တဲ့ အစိုးရ

ကာတွန်း ဖေသိန်းရဲ့ ကာတွန်းလေးတစ်ကွက်ကို၊ လူမှုကွန်ယက်မီဒီယာပေါ်မှာ ပြန်တွေ့ရတယ်။ အစိုးရလုပ်တဲ့ ကောင်က ပြည်သူကို ပြောတယ်။ “နင်နဲ့တန်တဲ့အစိုးရ နင်ရမှာမို့” “နင် ငါနဲ့ တန်အောင်နေစမ်းပါကွာ” တဲ့။ ပြည်သူဆိုတာ သူနဲ့ တန်တဲ့အစိုးရကို ရတယ်…ဆိုတဲ့ စကားကို အရပ်သားအုပ်ချုပ်မှု (၅)နှစ်တာကာလ တုန်းက နိုင်ငံရေးသင်တန်းတွေမှာ ကျနော် မကြာခဏ ပြောလေ့ရှိခဲ့တယ်။ ပြည်သူကို မြှင့်ပေးဖို့ ရည်ရွယ်ပြီးတော့...

နိုင်ငံရေးနှင့် အကျိုးစီးပွားမြေပုံ

နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်းတဲ့အခါမှာ၊ အကျိုးစီးပွားတွေကို မြင်အောင်ကြည့်ဖို့ လိုပါတယ်။ တစ်ဦးချင်း အကျိုးစီးပွားတွေရှိတယ်။ အဖွဲ့အကျိုးစီးပွား ရှိတယ်။ လူမျိုးအကျိုးစီးပွားရှိတယ်။ အုပ်စုအကျိုးစီးပွားတွေ ရှိတယ်။ အကျိုးစီးပွားမြေပုံတွေရဲ့ တည်နေရာကို ကောင်းကောင်း မြင်နိုင်မှ၊ အကျိုးစီးပွားတွေကို ဘယ်လို စီမံခန့်ခွဲရမလဲ ဆိုတာ သိလိမ့်မယ်။ အကျိုးစီးပွားတွေကို ဘယ်လို စီမံခန့်ခွဲရမလဲဆိုတာကို သိမှ၊ နိုင်ငံရေးပြဿနာတွေကို ဖြေရှင်း တဲ့အခါမှာ ထိရောက်လိမ့်မယ်။ နိုင်ငံရေးရဲ့...

အမျိုးသားညီညွတ်ရေးမျိုးစေ့ ပျိုးခဲ့ပါ

        လက်မှုပညာသည်တစ်ယောက်က အလုပ်ကောင်းကောင်းလုပ်တော့မယ်ဆိုရင် ပထမဆုံး သူ့ကိရိယာ တန်ဆာပလာတွေကို ထက်ရှအောင် လုပ်ရမယ်… လို့ ကွန်ဖြူးရှပ်က ပြောခဲ့ဖူးတယ်။ နွေဦးတော်လှန်ရေးဟာ သီးသီးသန့်သန့်ကာလတစ်ခုယူပြီး လက်နက်ကိရိယာတွေကို ထက်ရှအောင် သွေးယူချိန်၊ မရခဲ့ပါဘူး။ အကြမ်းမဖက်နည်းနဲ့ အာဏာဖီဆန်ရင်း၊ အခြေအနေက လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ဆီ တွန်းပို့ခံရလို့ လက်နက်ကိုင်တိုက်ပွဲဝင်ခဲ့ကြရတာဖြစ်ပါတယ်။ လက်နက်ကိုင်တော်လှန်ရေးလမ်းစဉ်ကို လျှောက်တဲ့အခါမှာ လည်း၊ ရေကန်အသင့် ကြာအတင့် ပြင်ဆင်ထားတာမျိုး မရှိ။...

ဘာ့ကြောင့် ဖက်ဒရယ်

       ဘာ့ကြောင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်လုပ်ရမလဲ - ဆိုတဲ့ မေးခွန်းမှာ၊ ကြောင်းကျိုးပြ နားလည်ထားရမယ့်ကိစ္စတွေ ရှိပါတယ်။ အများကဖက်ဒရယ်ဆိုလို့ ကိုယ်က လိုက်ပြီး ဖက်ဒရယ်ဆိုတာမျိုးထက်၊ ဂဃနဏ နားလည်သင့်တယ်။ လူထု နားနဲ့ သဘောပေါက်နိုင်အောင် ရိုးရိုးရှင်းရှင်း တင်ပြပါ့မယ်။ တစ်ဦးချင်းလွတ်လပ်ခွင့် (Individual Liberty) လစ်ဘရယ်ဒီမိုကရေစီ အပျံ့ကျယ်လာလေလေ၊ လူသားတွေဟာ တစ်ဦးချင်းလွတ်လပ်ခွင့်အရသာကို ပိုပြီး ခံစားနိုင်လာကြလေလေဖြစ်ပါတယ်။ လွတ်လပ်ခွင့်ကို...

မြန်မာ့လူမှုကော်စေး

လူမှုအရင်းလို့ပဲ ခေါ်ခေါ်၊ လူမှုကော်စေးလို့ပဲ ခေါ်ခေါ် မြန်မာတွေရဲ့ ဓလေ့ယဉ်ကျေးမှုထဲမှာ အချင်းချင်း ရိုင်းပင်း ကူညီတတ်မှုဟာ အကျပ်အတည်းကာလအတွင်းမှာ၊ သိသိသာသာ ထိထိရောက်ရောက် အကျိုးသက်ရောက်မှု ပြုနေပါတယ်။ လူမှုအရင်းကို (Social Capital) လို့ အနက်ပြန်တယ်။ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာ အချင်းချင်းအကြား အပြန်အလှန် ရိုင်းပင်းကြမှုဖြစ်ပါတယ်။ ဒါဟာ ယုံကြည်မှုအပေါ်မှာ အခြေခံပါတယ်။ လူအချင်းချင်းအကြား ယုံကြည်မှုအပေါ်မှာ အခြေခံပါတယ်။ မြန်မာ့လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွင်းက...

ခေတ်ဟောင်းမြန်မာစာပေအညွှန်း

တိုက်စိုး နှင့် မင်းယုဝေ၊ မြန်မာစာမိတ်ဖွဲ့စိတ်ကူးချိုချိုစာပေ၊ စတုတ္ထအကြိမ်။၂၀၀၅ ဒီဇင်ဘာ။မြန်မာစာပေကိုလေ့လာလိုက်စားသူတို့အတွက် လက်စွဲစာအုပ်။ “ဒီစာအုပ်က စာပေအညွှန်း၊ စာရေးဆရာဝေဖန်ချက်ပဲ။ စာမိတ်ဆက်၊ စာအုပ်မိတ်ဆက်၊ စာရေးဆရာ မိတ်ဆက် ဖြစ်တယ်။ စာကြီးပေကြီးကို ဝေဖန်ရေးထက် ဖတ်ချင့်စဖွယ်၊ အကောင်းကို ဖော်ထုတ်ရေးသား၊ အတုယူဖွယ်ကို မြင်အောင်ပြုလျက်…. စာပေနယ်ကို ကျေးဇူးပြုစေ၏။ (မင်းသေ့၊ ၂၀၂၀ အောက်တိုဘာ ၅)” မြန်မာစာမိတ်ဖွဲ့စာအုပ်သည်၊ တိုက်စိုးနှင့်...

နိုင်ငံရေးစာအုပ်အညွှန်း

ဦးအောင်ခင် ၊ လွတ်လပ်ချင်တဲ့စိတ် နှင့် လေလှိုင်းထဲက စာအုပ်စင်လွင်ဦး စာပေ၊ ပထမအကြိမ်။၂၀၂၀၊ နိုဝင်ဘာ။မြန်မာ့အရေးလေ့လာသုံးသပ်ချက်သုတေသနစာတမ်းနှင့်စာအုပ်များအား ပြန်လည်တင်ပြချက်။ ဒေါက်တာအောင်ခင် အာဘော်တွေနဲ့ပတ်သက်ပြီးတော့၊ မြန်မာပြည် စာဖတ်ပရိသတ်က စိမ်းနေမယ်လို့ မထင်ပါ။ ဒေါက်တာအောင်ခင်ဟာ ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်၊ သမိုင်းဌာနက သမိုင်းကျောင်းဆရာဟောင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဆိုရှယ်လစ် ခေတ်မှာ၊ ဗိုလ်နေဝင်းရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို မနှစ်မြို့လို့၊ မြန်မာပြည်ကနေ ထွက်ခွာသွားတဲ့ ပညာရှင်တစ်ယောက်ဖြစ် ပါတယ်။ တက္ကသိုလ်အောင်ခင်ဦး...

နိုင်ငံရေးအကွဲအပြဲ

ဂါးဒီးယန်းဦးစိန်ဝင်း၊ အကွဲအပြဲဇာတ်လမ်းတကောင်းစာပေ၊ ပထမအကြိမ်။၂၀၀၉ နိုဝင်ဘာ။ လွတ်လပ်ပြီးခေတ် မြန်မာ့နိုင်ငံရေးသမိုင်းကြောင်းကို လေ့လာရာတွင် မဖြစ်မနေဖတ်သင့်သော စာအုပ်ဟု ယူဆပါ သည်။ ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ် နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင်များအကြား နိုင်ငံရေးအကွဲအပြဲဇာတ်လမ်းကို ရေးသားတင်ပြ ထားသော စာအုပ်တစ်အုပ်ဖြစ်ပါသည်။ ပို၍ တိတိကျကျ ပြောရလျှင် ပါလီမန်ဒီမိုကရေစီခေတ်၊ ဖဆပလအစိုးရ အဖွဲ့ခေါင်းဆောင်များအကြား အာဏာအားပြိုင်လွန်ဆွဲပွဲဟု ပြောလျှင် ရနိုင်ပါသည်။ ဖဆပလအစိုးရ (တနည်း) အာဏာရပါတီ ဖဆပလအဖွဲ့ချုပ်အတွင်းက...

အရေးပါ အရာရောက်ချင်သူတွေ

အင်ဒီရာဂန္ဒီ ပြောတဲ့စကားလေးတစ်ခု သွားသတိရတယ်။ “လူနှစ်မျိုးရှိတယ်။ အလုပ်လုပ်တဲ့လူတွေနဲ့ အမှတ်ယူ တဲ့လူတွေ။ ပထမအမျိုးအစားထဲမှာ ပါပါစေ။ အဲဒီမှာ အပြိုင်အဆိုင် သိပ်မရှိဘူး” တဲ့။ စကားက သိပ်ရိုးရှင်းပါတယ်။ နေရာတိုင်း၊ ဌာနတိုင်း၊ နယ်ပယ်တိုင်း၊ အခြေအနေတိုင်း၊ အချိန်အခါတိုင်းမှာ တွေ့လေ့တွေ့ထရှိတဲ့ လူ့စရိုက် တချို့ ဖြစ်ပါတယ်။ ကျနော်ကတော့ ဖြန့်ကျက်တွေးမိတယ်။ အလုပ်လုပ်တဲ့လူတွေနဲ့ အမှတ်ယူတဲ့လူတွေ…တဲ့။ ဘယ်သူတွေ အလုပ်လုပ်နေသလဲ။ဘယ်သူတွေ...