ဖက်ဒရယ်အတွက် ကြိုပြင်ရမယ့် ပထဝီစီးပွားရေး

အနာဂတ်ဖက်ဒရယ်ပြည်ထောင်စုအတွက် ကြိုပြင်ရမယ့်ကိစ္စတွေ အတော်များများ ရှိနေပါတယ်။ သို့သော်လည်း လောလောဆယ်အားဖြင့် ကျနော် သတိထားမိတာ တစ်ချက် ပြောချင်ပါတယ်။ ပထဝီစီးပွားရေး (Geo-economic issue) ပထဝီစီးပွားရေးကိစ္စ ဖြစ်ပါတယ်။ ဖက်ဒရယ်နိုင်ငံရေးပဋိညာဉ်မှာ သက်ဆိုင်ရာနိုင်ငံရေးအစုအဖွဲ့တွေရဲ့ နိုင်ငံရေး ဆုံးဖြတ်ချက်နဲ့ နိုင်ငံရေးသဘောတူညီချက်တွေ ပြီးစီးရင် နောက်ကနေ လိုက်ပါလုပ်ဆောင်ရမယ့် အလုပ်တွေ တစ်ပုံကြီး ရှိနေပါတယ်။ လက်တွေ့အားဖြင့် ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို ကျင့်သုံးတဲ့အခါ ပြည်နယ်အလိုက်...

နိုင်ငံပြုသုခမိန်များ အလိုရှိသည်

ဖြစ်လာလတ္တံ့သော အနာဂတ်နိုင်ငံတော်သစ်မှာ၊ နိုင်ငံတည်ဆောက်ရေးသမားတွေ ခပ်များများ လိုပါတယ်။ နယ်ပယ်အသီးသီးမှာ လိုနေပါတယ်။ နယ်ပယ်အလိုက် ကဏ္ဍအလိုက် ကျွမ်းကျင်သူတွေ အထူးလိုအပ်နေပါတယ်။ သို့သော်လည်း “စွမ်းတဲ့သူတွေ စုပေါင်းနိုင်ဖို့” တော့ လိုပါလိမ့်မယ်။ စွမ်းတဲ့သူတွေ စုပေါင်းမှ ဆောင်မှ တိုင်းပြည်နဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းအတွက် တန်ဖိုး ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ သို့မဟုတ်ရင်တော့ “စွမ်းတဲ့သူတွေ” ပညာပြိုင်နေတာနဲ့ တိုင်းပြည်တောင် ပြန်ပျက်နိုင်ပါတယ်။ စွမ်းတဲ့သူတွေ ‘သမားစွမ်း’...

ငြိမ်းချမ်းစွာယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေးနှင့် အားကစား

တိုင်းပြည်တည်ဆောက်ရေး (nation building) အတွက်၊ အားကစား - စာပေ နဲ့ သီချင်းဂီတ အနုပညာတွေဟာ မမြင်ရသောလက်နဲ့ ပြုပြင်စီရင်ပေးနိုင်တဲ့အရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ တိုင်းပြည်တည်ဆောက်ရေးကို နိုင်ငံရေးအရ လုပ်ဆောင်ရမှာတွေ ရှိသလို၊ နိုင်ငံရေးအားဖြင့် မစွမ်းသာတဲ့အရာတွေကို စာပေ - အနုပညာ၊ အားကစား…စတာ တွေနဲ့ လုပ်လို့ ရနိုင်ပါတယ်။ ဒီအကြောင်းကို ကျနော်ရေးတဲ့ ဆောင်းပါးတွေမှာ တင်ပြခဲ့ဖူးပြီးဖြစ်ပါတယ်။...

ဧကစာရီကျင့်နေသော စစ်ကောင်စီ

အိမ် မသာ လို့ဧည့် မလာလာတဲ့ ဧည့်သည် လူမိုက်နှယ်ဧည့်မျှော် လူပါးဧည့်လာ ရှားဟွန်ဆန်နဲ့သာ ညား။ ၂၀၂၁ ဖေဖော်ဝါရီလ အာဏာသိမ်းမှုအစမှာ၊ စစ်ကောင်စီဟာ သံခင်းတမန်ခင်း ရှေ့တန်းစစ်မြေပြင်မှာ အောင်နိုင်ဖို့ ကြိုးစားမှု ပြင်းပြခဲ့တာတွေ့ရပါတယ်။ သို့သော်လည်း ထင်သလောက် မလွယ်ကူတာကို တွေ့ရတဲ့အခါ၊ စစ်ကောင်စီရဲ့ နောက်ဆုံးကျည်တောင့်ဖြစ်တဲ့ ရုရှားဆီကိုပဲ ဆိုက်ဆိုက်မြိုက်မြိုက် ရောက်သွားတာတွေ့ရပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသန်းရွှေခေတ်ကလို၊ တရုတ်နဲ့တောင် စီးစီးပိုးပိုး...

ဗဟိုဦးစီးစနစ်မှသည် ဖက်ဒရယ်စနစ်ဆီသို့

ဗဟိုဦးစီးစနစ်မှသည် ဗဟိုဦးစီးစနစ်တွင် ဗဟိုအစိုးရ၏ အခန်းကဏ္ဍကြီးမားသကဲ့သို့ တင်းကျပ်၍ ရှည်လျားသောချုပ်ကိုင်ရေး လက်တံများလည်း ရှိသည်။ဗဟိုဦးစီးစနစ်ကို၊ အာဏာရှင်နိုင်ငံများနှင့် စပ်ကြားအစိုးရစနစ်များတွင် တွေ့ရလေ့ရှိသည်။အုပ်ချုပ်ရေး၊ တရားစီရင်ရေးနှင့် ဥပဒေပြုရေးဟူသော အာဏာခွဲဝေထားခြင်း မရှိတတ်ချေ။ဗဟို၌အာဏာခွဲဝေကျင့်သုံးမှုရှင်နေလျှင်လည်း၊ များသောအားဖြင့် လူတစ်စု၊ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့၊ လူမျိုးတစ်မျိုး၊ ပါတီတစ်ခုတည်းက လွှမ်းမိုးချုပ်ကိုင်ထားလေ့ရှိတတ်သည်။ပြည်နယ်အစိုးရအဖွဲ့ရယ်လို့ မရှိ။ အကယ်၍ ပြည်နယ်အစိုးရအဖြစ် နာမည်တပ်ဖွဲ့စည်းထားလျှင်လည်း၊ လွတ်လပ်သောလုပ်ပိုင်ခွင့် မရှိ။ အခန်းကဏ္ဍတိုင်းကို ဗဟိုအစိုးရတစ်ရပ်တည်းကသာလျှင်၊ ဦးစီးချုပ်ကိုင်ထားသည်။ပြည်နယ်အစိုးရများသည်၊...

စစ်ရေးရလဒ် ဘာလဲ ၊ ဘယ်လဲ

နှစ်သစ်ကူးကာလရက်ပိုင်းအတွင်းမှာပဲ၊ နှစ်သစ်နဲ့အတူ စိတ်သစ် ခွန်အားသစ် တိုးစေမယ့်အပြုအမူ တချို့ တွေ့လိုက်ရပါတယ်။ အဲဒါတော့ … မြန်မာ့နွေဦးတော်လှန်ရေးခေါင်းဆောင်တွေရဲ့ ၂၀၂၂ ခုနှစ်အတွင်းမှာ ကြီးမား သော အပြောင်းအလဲ ဖြစ်အောင်ကြိုးစားမယ်ဆိုတဲ့ ကိစ္စပါပဲ။ တော်လှန်ရေးဟာ အီနေရင်၊ ညောင်းနေရင် တဖြည်း ဖြည်းနဲ့ သက်လုံကျနိုင်တယ်ဆိုတာကို အားလုံးက သိမှတ်လက်ခံဟန်တူပါတယ်။ စစ်ကောင်စီဘက်ကလည်း ၂၀၂၂ နှစ်ဦးပိုင်းမှာကို ကြီးမားသော ထိန်းချုပ်မှုတွေနဲ့...

မြန်မာပြည်မြေပုံသစ် အလားအလာနဲ့ ရက္ခိုင်နိုင်ငံတော်

New-Map-of-Burma-by-Min-ThaytDownload ဆောင်းပါးအကျဉ်းချုပ်။ ။ ဤဆောင်းပါးသည် ဖြစ်လာလတ္တံ့သော မြန်မာပြည်ရဲ့ နိုင်ငံရေး၊ စစ်ရေးအပြောင်းအလဲ အရ နောင် ဆယ်စုနှစ်နှင့် ၂၁ ရာစုအလယ်ပိုင်း (၂၀၅၀ ခုနှစ်) ကာလအတွင်း ဖြစ်လာနိုင်ချေရှိသော မြန်မာပြည် မြေပုံသစ်အလားအလာကို ခန့်မှန်းတွက်ဆ၍ တင်ပြထားသော ဆောင်းပါးတစ်ပုဒ်ဖြစ်ပါသည်။ ဤခန့်မှန်းတွက်ဆ မှု၌၊ ရက္ခိုင်လူမျိုးတွေရဲ့ ခွဲထွက်ရေးအာဂျင်ဒါ (တနည်း) ရက္ခိုင်နိုင်ငံတော်ထူထောင်မှု မြေပုံသစ် တည်ဆောက်မှု...

ကြက်သအုပ်မ – နှစ်ခါယက် ၊ ရေထွက်တဲ့ ဒေသ

မိတ်ဆွေတွေနဲ့ စကားပြောဖြစ်ရင်၊ ဒေါက်တာသန်းထွန်းရဲ့ စကားလေး တစ်ခွန်း ထည့်ထည့် ပြောဖြစ်တယ်။ “သွားရမည့်ခရီးကား ဝေးသေး၏။ ခြေသာလျှင် ယာဉ်ရှိကုန်၏” တဲ့။ အစတုန်းက ဒီစကား လေးကို သိပ်နားမလည်ဘူး။ လူထုတော်လှန်ရေးကာလ တဖြည်းဖြည်း ကာလရှည်လာမှ၊ တစိမ့်စိမ့်တွေး မိပြီး သဘောပေါက်လာတယ်။ “သွားရမည့်ခရီးကား ဝေးသေး၏” ဆိုတာ တကယ့်အမှန်ပါပဲ။ ဘယ်ယာဉ်ရထားမှ အားကိုးလို့ မရဘူး။ ကိုယ့်ခြေထောက်ကို...

▄ ကျနော်မှားကြောင်း ဝန်ခံပါ၏

၂၀၁၉ ခုနှစ်ရဲ့ တစ်ခုသောနေ့။ ကျနော် (ဆရာ) ကျော်ဝင်း အိမ်ရောက်ဖြစ်ခဲ့တယ်။ ဆရာနဲ့တွေ့တော့ ခါတိုင်းလိုပဲ စကားတွေ အပြော မပြတ်။ ကျနော်က သိချင်တာတွေ မေး။ ဆရာက သူ သိနားလည်ထားတာတွေကို အိတ်သွန်ဖာမှောက် ပြောပြ။ ဒီလိုနဲ့ ပြောရင်းဆိုရင် ကျနော်က ကျနော့်အမြင် တစ်ခု ပြောမိတယ်။ ▣ ဒီနေ့ခေတ် လူငယ်တွေကို အားမရကြောင်း၊...

ပြည်သူတွေဟာ လက်နက်ကိုင်လမ်းစဉ်ကို ဘာ့ကြောင့် ရွေးချယ်လိုက်ရသလဲ

ဆွန်ဇူးက ပြောတယ်။ အဆိုးရွားဆုံး အနေအထားရောက်နေရင်• ကြောက်စိတ် မရှိတော့။ • ပြေးစရာ မရှိရင် ၊ • ရင်ဆိုင်လိုက်ရုံသာပဲ။ • ရန်သူ့ပိုင်နက်ထဲ ပိုဝင်လေ• ပိုပြီး စုစည်း ညီညွှတ်ပေ။ • မျှော်လင့်ချက် မရှိတော့ရင် • တိုက်ခိုက်ကြရုံပါပေ။ ဒီတော့ စစ်သည်တွေဟာ• နှိုးဆော်နေစရာမလိုဘဲ • အသင့်ဖြစ်နေကြ။ • ညွှန်ကြားမနေရဘဲ•...